
Medicijnverslaving: herkennen, begrijpen en behandelen
Gebruik je al een tijdje medicijnen en merk je dat het moeilijk wordt om ermee te stoppen? Dat je meer nodig hebt dan voorgeschreven, of dat je je zonder ze niet goed voelt? Dan ben je niet de enige. Medicijnverslaving ontstaat vaak geleidelijk en bijna altijd onbedoeld. Bij Elsden Clinics begrijpen we dat — wij staan klaar om je te helpen.
Effecten en Gevolgen
Wat is een medicijnverslaving?
Bij medicijnverslaving is er sprake van een lichamelijke of psychische afhankelijkheid van een of meerdere medicijnen. Dit kan ontstaan bij medicijnen die op recept worden voorgeschreven, maar ook bij vrij verkrijgbare middelen. Kenmerkend is dat het gebruik niet meer in verhouding staat tot de oorspronkelijke klacht, en dat stoppen of minderen moeilijk gaat.
Medicijnverslaving is geen teken van zwakte of gebrek aan wilskracht. Het is een aandoening waarbij de hersenen en het lichaam zijn gaan wennen aan de stof. Dat maakt stoppen zonder begeleiding lastig en soms ook gevaarlijk. Medicijnverslaving komt vaker voor dan veel mensen denken. Uit onderzoek van het Trimbos-instituut blijkt dat een aanzienlijk deel van de Nederlanders kampt met afhankelijkheid van voorgeschreven middelen zoals slaap- en kalmeringsmiddelen of opiaten. → Meer cijfers via het Trimbos-instituut
Wanneer is er sprake van verslaving?
- Je gebruikt meer dan voorgeschreven of langer dan de bedoeling was
- Je hebt meerdere pogingen gedaan om te stoppen of te minderen, maar het lukt niet
- Je ervaart onrust, angst of lichamelijke klachten als je het medicijn niet gebruikt
- Je denkt regelmatig aan wanneer je de volgende dosis kunt nemen
- Je verbergt je gebruik voor anderen of vraagt bij meerdere artsen recepten aan
- Je dagelijks leven, werk of relaties lijden onder het gebruik
Wordt de behandeling vergoed?
Behandeling bij Elsden Clinics valt in de meeste gevallen onder de basisverzekering. Dit geldt ook voor de behandeling van medicijnverslaving. Na een intake kijken we samen wat de vergoedingsmogelijkheden zijn voor jouw specifieke situatie. Meer informatie vind je op onze vergoedingenspagina.
Veelgestelde vragen over medicijnverslaving
Wat is het verschil tussen medicijngebruik en medicijnverslaving?
Medicijngebruik wordt verslaving wanneer je niet meer zonder kunt, meer nodig hebt voor hetzelfde effect, of ontwenningsverschijnselen ervaart als je stopt. Dat is iets anders dan het correct en tijdelijk gebruiken van een voorgeschreven middel.
Welke medicijnen zijn het meest verslavend?
Benzodiazepinen (zoals diazepam en oxazepam), opiaten (zoals tramadol en oxycodon) en stimulerende middelen (zoals Ritalin) hebben het hoogste verslavingsrisico. Maar ook vrij verkrijgbare middelen kunnen bij langdurig gebruik verslavend zijn.
Hoe stop ik veilig met slaappillen of benzodiazepinen?
Abrupt stoppen met benzodiazepinen of slaappillen is gevaarlijk en kan leiden tot ernstige ontwenningsverschijnselen. Afbouwen doe je altijd langzaam en onder begeleiding van een professional. Bij Elsden Clinics begeleiden we dit hele proces.
Wordt behandeling van medicijnverslaving vergoed door de zorgverzekering?
In de meeste gevallen wel. Behandeling van verslaving valt onder de basisverzekering, het eigen risico is van toepassing. Na een intake kijken we samen wat de mogelijkheden zijn voor jouw situatie.
Hoe lang duurt een behandeling bij Elsden Clinics?
Dat verschilt per persoon en per behandelvorm. Een intensieve dagbehandeling duurt doorgaans twaalf weken. Een individueel traject wordt afgestemd op jouw hulpvraag en situatie.
Is medicijnverslaving hetzelfde als drugsverslaving?
Niet helemaal. Bij medicijnverslaving gaat het om middelen die vaak op recept zijn voorgeschreven en waarbij afhankelijkheid onbedoeld is ontstaan. Bij drugsverslaving gaat het meestal om illegale middelen. Toch zijn de mechanismen in de hersenen vergelijkbaar en is een professionele behandeling bij beide vormen even belangrijk.
Kan ik me aanmelden als ik ook verslaafd ben aan andere middelen naast medicijnen?
Ja, dat kan. Bij Elsden Clinics behandelen we verslaving in de brede zin. Het komt regelmatig voor dat iemand naast medicijngebruik ook problemen heeft met alcohol, drugs of gedragsverslaving. Tijdens de intake brengen we samen de volledige situatie in kaart en stemmen de behandeling daar op af.
Behandeling van medicijnverslaving bij Elsden Clinics
Bij Elsden Clinics behandelen we medicijnverslaving met een bewezen aanpak die verder gaat dan alleen het afbouwen van het middel. We kijken naar de hele situatie: wat er speelt, welke patronen een rol hebben, en wat jij nodig hebt om blijvend vrij te zijn.
Hoe gaat de behandeling in zijn werk?
We beginnen altijd met een intake, waarbij we samen in kaart brengen wat er aan de hand is en welke behandeling het beste past. Afbouwen van medicijnen doen we altijd stap voor stap en onder begeleiding abrupt stoppen kan gevaarlijk zijn. Naast het afbouwen werken we aan inzicht in patronen, het omgaan met triggers en het opbouwen van een stabiel leven zonder afhankelijkheid.
Welke behandelingen zijn beschikbaar?
- 2-daagse behandeling — intensieve groepsbehandeling van twaalf weken
- 4-daagse behandeling — voor wie meer intensieve begeleiding nodig heeft
- Individuele behandeling — voor wie een persoonlijk traject passender vindt
- Klinische behandeling in Portugal — voor complexere situaties
- Voortgezette zorg en nazorg — om terugval te voorkomen
Meer informatie over onze behandelingen vind je op de behandelingenpagina.

Over de auteur
Meino de Vries — Oprichter & behandelaar, Elsden Clinics
Meino de Vries is oprichter van Elsden Clinics en heeft jarenlange ervaring als behandelaar en opleider in de verslavingszorg. Na een eigen herstelproces in 2008 besloot hij zich om te scholen tot behandelaar. Hij werkte onder andere bij Tactus, Castle Craig Nederland en diverse Minnesota-klinieken in binnen- en buitenland. Vanuit die kennis en persoonlijke ervaring richtte hij eerst Elsden Training op en later Elsden Clinics om in Noord-Nederland de zorg te bieden die hij zelf destijds moest missen.

Afspraak maken voor een intake?
Jouw aanmelding kan het begin zijn van een tevreden toekomst in Herstel.
Een kennismakingsafspraak heb je bij ons binnen 24 uur.